ALFABET ŁACIŃSKI

ALFABET ŁACIŃSKI  litery - Alfabet łaciński (in. łacinka) - system znaków, które służą

do zapisu większości europejskich oraz wielu innych języków. Najbardziej rozpowszechniony alfabet na świecie (używa go 35% ludnoci). Wywodzi się od systemu, który służy do zapisu łaciny. Alfabet ten wywodzi się od alfabetu etruskiego. II-go wieku p.n.e. składał się z 21 znaków: (A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X). W jego pierwotnej formie zachodziła jeszcze inna drobna różnica: pomiędzy "F" a "H" była litera "Z". W IV wieku p.n.e. usunął ją jako zbędną (w języku łacińskim nie ma tego dźwięku) cenzor Appiusz Klaudiusz Caecus. Na jej miejsce wprowadzono literę "G". Jest ona wariantem graficznym litery "C". Do tamtej pory "C" służyło do oddawania zarówno głoski "K", jak też głoski "G". Po tej reformie "C" oznaczało wyłącznie głoskę "K". Zmiana ta pociągnęła za sobą ograniczenie stosowania litery "Q", a "K" wyszło z użycia prawie zupełnie. Litera "Y" została dodana. Literę "Z" dodano ponownie w I wieku p.n.e. Miało to na celu dokładniejsze oddawanie na piśmie greckich wyrazów. W średniowieczu pojawiła się nowa litera - "W". Powstała ona z podwojonego "V" oznaczającego samogłoskę "U" (stąd też angielska nazwa litery "W", czyli "double U" - po polu "podwójne U"). Pierwotnie jednak litera ta jest po prostu ligaturą zastępującą sekwencję "VV", oznaczającą sylabę "wu". Właśnie stąd jest jej polska nazwa. Nareszcie w połowie XVI wieku "I", do tej pory oznaczające zarówno samogłoskę, jak również półsamogłoskę, pozostaje podzielone na "I" oraz "J". Dla litery "V" dokonuje się analogicznego rozróżnienia ("rozpadło się na "U" dla samogłoski i "V" dla półsamogłoski/spółgłoski). Alfabet łaciński zawiera obecnie 26 znaków. Układ ten jednak nie odpowiada każdemu językowi, dlatego też w większości wersji alfabetu łacińskiego dla danych języków, dodano nowe znaki, przeważnie modyfikując istniejące. Mamy dwa zestawy znaków - duże i małe litery. Istnieje kilka zasad ich używania: niekiedy wszystko pisze się używając dużych liter (np. szyldy) innym razem tylko małych (np. adresy E-mailowe). Pomijając owe przykłady, wyrazy pisane dużymi literami to przeważnie skróty, aczkolwiek niektóre z nich systemem mieszanym (GmbH). Gramatyczne końcówki skrótów zwykle pisze się małymi literami, (np. IBMa). Litera rozpoczynająca zdanie zawsze jest duża. Zapis niektórych wyrazów rozpoczyna się dużą literą, kontynuując małą. Są nimi wszystkie nazwy własne oraz niektóre słowa, w zależności od języka. Jednak od tych zasad jest sporo różnych wyjątków i w różnych językach. W wielu systemach zapisu opierających się na alfabecie łacińskim używane były i są tak zwane "dwuznaki", a nawet "trójznaki", itd., czyli pary/grupy znaków łacińskich oznaczające pojedynczy dźwięk. W niektórych językach pary znaków traktowane są jako osobne, pełnoprawne znaki (czeska litera CH).
Znaki alfabetu łacińskiego: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Tagi do tej samej strony: alfabet łaciński litery