metoda badań pedagogicznych

metoda badań pedagogicznych metody badan Pod pojęciem metoda badań, kryje się postępowanie badacza, dzięki któremu badacz rozwiązuje jakiś naukowy problem. Postępowanie to opiera się

na przeróżnych koncepcyjnych zabiegach. Problem jest rozwiązywany przy pomocy techniki badawczej. Technika badawcza natomiast do zbadania danego problemu wykorzystuje dostępne sobie narzędzia. Narzędzie pomaga w zrealizowaniu założonej wcześniej technice badań. Badania pedagogiczne opierają się na dużej dowolności w wyborze zarówno metody, techniki jak i narzędzi, dzięki którym realizowana będzie technika. Wyróżniamy dwa rodzaje metod. Są to badania ilościowe oraz badania jakościowe. Badania ilościowe bardzo przypominają dokonywanie pomiaru przez badacza. Charakteryzują się przede wszystkim tym, że badacz skupia się na opisie i analizie zjawiska, która bada. Robi to jednak w sposób matematyczny, a więć prowadzi obliczenia, czy inne zapisy matematyczne. Badanie te mają oprócz tego praktycznego, także i teoretyczne uzasadnienie. Osoba je prowadząca zakłada już jakąś hipotezę, a cele prowadzonego badania są jasno określone. Badania ilościowe mają więc pod każdym względem właściwe uzasadnienie. Inną cechą takich badań jest to, że narzędzia badawcze jakimi się posługują także są jasno określone. Poza tym badania ilościowe opierają się na dokumentach, które zostały stworzone wcześniej, aby ułatwić dane badanie. Są to wszelkie zestawienia w postaci statystyk, zestawienia danych. Materiał, który gromadzą takie badania, jest jak sama nazwa wskazuje ilościowy, albo raczej podlega analizie ilościowej. Badania te znajdują zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie danego przedmiotu nie można policzyć, czy też dotknąć. Najważniejszym elementem badania ilościowego jest więc pomiar, który sprawia, że badanie staje się dokładne oraz jest rozpatrywane w sensie ścisłym. Badania ilościowe właśnie przez swoją ścisłość nie zawsze znajdują wykorzystanie w badaniach pedagogicznych. Obliczenia i pomiary na jakich się opierają, sprawiają bowiem, że badania te podlegają ograniczeniom. Badacz nie ma bowiem możliwości, aby zmierzyć, jakie zainteresowania przejawiają uczniowie, jakie jest ich hobby, czy na przykład jakie wartości są przez nich uznawane, a jakie nie. Jest to jedna z cech negatywnych tych badań, pewna niedoskonałość. Badania te, tak jak zresztą i inne mogą być błędne. Nigdy nie jest tak, że badanie daje sto procent pewności. Założony jest więc jakiś niewielki błąd. Szczególnie w badaniach pedagogicznych trudno jest ustrzec się takiego marginesu błędu. Wynika to z tego, że kontekst badania zjawiska jest tutaj ograniczony, a obserwacja nie zawsze może być prowadzona we właściwy sposób. W badaniach matematycznych prawdopodobieństwo bezbłędnego wykonania badań ilościowych jest zdecydowanie większe, ze względu na zastosowanie dużej ilości obliczeń matematycznych. Metody badań ilościowych to:
- eksperyment pedagogiczny – stosowany jest głównie w dydaktyce. Według podawanych definicji eksperymentem pedagogicznym nazywamy metodę badawczą, która skupia się na badaniu określonego niewielkiego wycinka z rzeczywistości. Przy czym badanie to polega na zmuszeniu tego wycinka, pobudzeniu go niejako do zmian. Zmiany są tutaj rozumiane jako zmiany w procesie wychowawczym, które są wywołana przeprowadzanym badaniem. Ważnym pojęciem jest tutaj zmienna niezależna, czyli nowy czynnik, który ma wprowadzić te zmiany w rzeczywistości badanej. W eksperymencie pedagogicznym chodzi bowiem o to, aby obserwować jaki stosunek panuje między tą zmienną niezależną, a obserwowaną rzeczywistością. Za pomocą eksperymentu można badać, na przykład jaki wpływ na uczniów ma ich wychowawca, jakie uczucia wywołuje wśród nich, jakie wartości im przekazuje.
- monografia pedagogiczna – jest to jakby praca naukowa, która ma na celu badanie wszystkich instytucji wychowawczych oraz pedagogicznych. Monografia taka przede wszystkim ma na celu zbadanie danych placówek od zewnątrz. Chodzi o to, aby określić w jaki sposób pracują takie instytucje, czy wymagają zmian, czy też funkcjonują właściwie. Poza tym określa się, jaki wpływ badane instytucje mają na osoby im podlegające. Aby dokonać monografii należy krok po kroku określić: genezę instytucji, jej rozwój, jaki jest stan w momencie badania, jakie są jej prognozy na przyszłość, czy możliwe będzie wprowadzenie proponowanych zmian. Badanie monograficzne opiera się zazwyczaj na wizytacjach w szkołach, czy internatach. Zastosowanie tej metody jest więc praktyczne i ma rzeczywisty punkt odniesienia. Monografia pedagogiczna poza gromadzeniem takich materiałów o danej placówce, określa także funkcje danej placówki i uzupełnia w jaki sposób są one przez nią spełniane, na przykład funkcje kulturalne, czy społeczne. Monografia pedagogiczna opiera się na różnych technikach, między innymi: analiza dokumentów, wywiad, ankieta, czy obserwacja, polegająca na bezpośrednim uczestniczeniu badacza w badaniu instytucji.
- metoda indywidualnych przypadków – opiera się na analizie jednostkowych, odrębnych przypadków, które są niejako zależne od procesów wychowawczych. Są jakby w nie uwikłane. Dokonuje się tutaj diagnozy danej osoby i na tej podstawie określane są działanie terapeutyczne, które mają jej pomóc. Zakres tej metody wyznaczają rodziny adopcyjne, rodziny zastępcze. Poza tym bada się tutaj jaki wpływ na wychowanie dziecka, jego naukę ma sytuacja rodzinna. Metoda ta opiera się więc na diagnozie problemu, założeniu poprawy sytuacji jednostki określeniu kroków, które będą czynione, aby uzyskać tę poprawę. Główną techniką, jaką wykorzystuje ta metoda jest wywiad (m.in. wywiad środowiskowy). Innymi są: prowadzona obserwacja, testy oraz analiza dokumentów jednostki i projekcje zdarzeń.
- sondaż diagnostyczny – jedna z najbardziej popularnych metod badawczych w pedagogice. Inaczej nazywa się ją sondażem ankietowym, albo sondażem na grupie reprezentatywnej. Sondaż diagnostyczny opiera się w głównej mierze na zbieraniu informacji przez badacza. Informacje te dotyczą poglądów, opinii jakie wyrażają dane osoby, zjawisk, jakie zachodzą w danej grupie społecznej, sposobu myślenia oraz świadomości społeczeństwa. Sondaż przeprowadzany jest na wybranych grupach osób, które tworzą grupę reprezentatywną. Jego głównym zadaniem jest więc zbadanie wszystkich zjawisk, jakie mają miejsce w społeczeństwie, ich wyjaśnienie. Sondaż w pedagogice zakłada także wprowadzanie pewnych zmian w badanej rzeczywistości. Muszą one jednak zostać precyzyjnie określone, poprzez przeprowadzenie ankiety sondażowej. Techniki badawcze, które wykorzystywane są w metodzie sondażu ankietowego to: wywiad, obserwacja, ankieta oraz techniki statystyczne.
Badania jakościowe to badania, których podstawowym celem jest analiza zjawisk, które podlegają badaniom. Przy czym chodzi o to, aby te zjawiska podzielić na poszczególne mniejsze części i odnaleźć zależności, jakie łączą te części. Badania jakościowe mają za zadanie określić funkcje i sens tych części. Nie występują tutaj żadne pomiary, obliczenia, a jeśli już się zdarzą to nie mają one większego znaczenia, bowiem badania jakościowe to badania opisowe, narracyjne. Zasadniczym sednem takich badań jest dokonanie opisu zjawiska oraz jego interpretacja. Wyodrębnia się tutaj kontekst znacznie szerszy, niż w badaniach ilościowych, bada się bowiem całą rzeczywistość, ale wraz ze zjawiskami, które jej towarzyszą. W praktyce oznacza to, że sens takiego badania staje się bardziej poszerzony. Badania jakościowe dzięki temu są bardziej subiektywne, niejednokrotnie opierają się na subiektywnym wrażeniu badacza. Badania ilościowe pod tym względem zachowują większy obiektywizm. W badaniach jakościowych osoba, która dokonuje badania, a więc badacz pełni ogromną funkcję. Jest on bowiem osobą, która musi zbierać wszelkie informacje. Osoby, które są poddawane badaniom mają za zadanie dostarczać właśnie takich informacji. Metodami wykorzystywanymi do prowadzenia badań jakościowych w pedagogice są:
- wywiad pogłębiony – to forma rozmowy prowadzonej miedzy badaczem a badanym, w której osoba badana opowiada o swoim życiu badającemu. Jest to rozmowa bezpośrednia, która zapewnia niejako intymność i większy komfort takiej rozmowy. W trakcie rozmowy osoba ją przeprowadzająca często zadaje pytania drażliwe, wręcz prowokujące. Mogą także pojawiać się pytania sugerujące. Pytania bardzo często dotyczą życia osobistego osoby, która na nie odpowiada. Główne cechy metody wywiadu pogłębionego to równość oraz poczucie wspólnoty między badającym, a badanym. Równość oznacza, że zarówno jedna, jak i druga strona ma realny wpływ na rozmowę, a poczucie wspólnoty to wspomniana atmosfera intymności, jakby wzajemnego zbliżenia. Zanika tutaj wzajemny dystans rozmówców.
- metoda biograficzna – to badanie indywidualnego przypadku, jakim jest osoba badana. Badanie polega na opisie, analizie życia danej jednostki. Analizuje się tutaj jej sytuację życiową, ale także rodzinną. Metoda ta daje obraz zmian, jakie zachodzą w życiu danej jednostki. Poza tym daje ona obraz, jakie postawy życiowe wyznaje jednostka, co wpływa na jej motywacje życiowych działań oraz zachowań społecznych.
- jakościowa analiza tekstu – badanie opiera się na analizie tekstu pod względem leksykalnym. Wyrazy, które mają największe znaczenie rozpatruje się w odniesieniu do rzeczywistości. Bada się ich wpływ na rzeczywistość. Poza tym badacz rozpatruje jakiego wycinka rzeczywistości są one odniesieniem. Niezmiernie ważnym aspektem jest tutaj kontekst, w jakim te wyrazy zostały użyte w tekście. Badacz powinien też dokonać określenia, co znaczą wyrazy najczęściej używane w analizowanym tekście.
- obserwacja – jest to obserwacja uczestnicząca, która polega na obserwowaniu zjawiska, ale i jednoczesnym uczestniczeniu w nim badacza. Taka obserwacja jest bardziej rzetelna, a poza tym zniwelowany jest tutaj podział na badacza i badanego. Badacz, w tej metodzie jest więc aktywnym uczestnikiem.
 metodologia badań pedagogicznych  metoda badań pedagogicznych tagi do tej samej strony: metoda badań pedagogicznych

 

Odpowiedzi

Dodaj nową odpowiedź

  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania